Al-Tahir al-Mardi herenigd met familie terwijl terugkeerders in Khartoem puin aantreffen

Een leadvideo zegt dat de Soedanese journalist Al-Tahir al-Mardi na drie jaar gedwongen scheiding door de oorlog in Soedan opnieuw met zijn familie in Khartoem is herenigd. Die persoonlijke hereniging speelt zich af binnen een bredere, broze terugkeer naar de hoofdstad: het Soedanese leger zei dat het Khartoem in 2025 had heroverd op de Rapid Support Forces, terwijl humanitaire bronnen zeggen dat bewoners terugkeren naar wijken waar woningen, elektriciteitssystemen, ziekenhuizen en watervoorzieningen zwaar beschadigd zijn. De Europese Commissie omschrijft Soedan als de grootste ontheemdingscrisis ter wereld, met meer dan 9 miljoen mensen die binnen het land ontheemd zijn en meer dan 4,4 miljoen vluchtelingen in buurlanden. De terugkeer naar Khartoem is daarom geen helder naoorlogs moment. Het is een test of burgers het gezinsleven kunnen heropbouwen in een hoofdstad die nog altijd wordt bepaald door onveiligheid, vernielde infrastructuur, niet-ontplofte munitie, ziekterisico’s en een conflict dat elders in Soedan voortduurt.

Belgium Impulse Editorial·17 June 2026·3 min read·7 sources

Key signal

Voor Belgische lezers is dit vooral een internationaal humanitair en veiligheidsverhaal, geen lokaal Belgisch verhaal. Het is relevant voor bewoners, kiezers, hulporganisaties, Soedanese gemeenschappen in België en lezers van EU-beleid omdat de Europese Commissie zegt dat de EU noodhulp, sancties en werk rond humanitaire toegang in verband met Soedan financiert. In Brussel gevestigde EU-instellingen maken deel uit van de respons, terwijl Belgische belastingbetalers en ngo’s indirect verbonden zijn met keuzes rond hulp, asiel, handhaving van sancties en diplomatieke druk.

Al-Tahir al-Mardi (Soedanese journalist die in de leadvideo wordt geïdentificeerd als werkzaam voor Al Jazeera) is de persoon van wie de familiehereniging het verhaal draagt. Khartoem (de hoofdstad van Soedan aan de samenvloeiing van de Blauwe en Witte Nijl) werd een belangrijk slagveld nadat de gevechten in april 2023 uitbraken. Sudanese Armed Forces, of SAF (het reguliere leger van Soedan, tijdens de oorlog geleid door Abdel Fattah al-Burhan), heeft gevochten tegen de Rapid Support Forces. Rapid Support Forces, of RSF (een paramilitaire macht geleid door Mohamed Hamdan Dagalo, algemeen bekend als Hemedti), groeide uit Darfur-militiestructuren en werd een nationaal machtscentrum. Port Sudan (stad aan de Rode Zee die door de met het leger verbonden autoriteiten als oorlogsbasis werd gebruikt) werd tijdens de zwaarste gevechten in de hoofdstad een vervangende regeringszetel. Darfur (regio in West-Soedan met een lange geschiedenis van massaal geweld en ontheemding) blijft centraal staan in de humanitaire noodsituatie. Tawila (stad in Noord-Darfur met een enorm kamp voor ontheemden) is een symbool geworden van de crisis buiten Khartoem.

Background

De huidige oorlog begon op 15 april 2023, toen een machtsstrijd tussen de Sudanese Armed Forces en de Rapid Support Forces uitmondde in open conflict in Khartoem en andere regio’s. Soedan had al de afzetting van Omar al-Bashir in 2019, de militaire coup van 2021 en herhaalde mislukte overgangspogingen doorgemaakt. In maart 2025 zei het leger dat het belangrijke locaties in Khartoem had heroverd, waaronder het presidentieel paleis en de luchthaven. Eerdere precedenten zijn van belang: het massale geweld in Darfur vanaf 2003 leidde tot langdurige ontheemding, sancties en internationale strafrechtelijke controle, en het huidige conflict heeft veel van die patronen op bredere nationale schaal doen herleven.

OIS Intelligence

Opposing perspectives

Humanitaire functionarissen van de Europese Commissie
De humanitaire pagina van de Europese Commissie kadert Soedan als de grootste ontheemdingscrisis ter wereld en stelt dat hulp, bescherming van burgers, humanitaire toegang en druk op de partijen de prioriteit moeten blijven. In die visie zijn terugkeerders naar Khartoem geen bewijs van herstel tenzij basisdiensten, veiligheid en toegang voor hulpverleners worden hersteld.
EU-instellingen voor buitenlands beleid van de Raad
Het besluit van de Raad stelt dat beperkende maatregelen gericht zijn tegen actoren die de stabiliteit en politieke overgang van Soedan ondermijnen. Dit kader behandelt het conflict niet alleen als een noodsituatie voor hulpverlening, maar ook als een sanctie- en verantwoordingsdossier, waarbij Brussel naast humanitaire financiering ook plaatsingen op sanctielijsten, bevriezingen van tegoeden en reisverboden kan gebruiken.
Met het leger verbonden ministerie van Buitenlandse Zaken van Soedan
Het met het leger verbonden ministerie van Buitenlandse Zaken bekritiseerde het Berlijnse donorproces wegens onvoldoende overleg met Soedanese autoriteiten. Die visie stelt internationale diplomatie voor als potentieel paternalistisch als ze responsen rond Soedan financiert of ontwerpt zonder dat de erkende staatsinstellingen een centrale rol spelen.

Background

Opposing perspectives

Sources & evidence