Ryanair houdt Belgische stoelverminderingen gekoppeld aan vliegtaksen
Ryanair zegt dat het vasthoudt aan plannen om de Belgische capaciteit met ongeveer twee miljoen stoelen te verminderen, met het argument dat hogere passagierstaksen groei op Brussels South Charleroi Airport minder aantrekkelijk maken. De luchtvaartmaatschappij heeft gezegd dat de verminderingen haar Belgische verkeer over twee jaar zouden doen dalen van ongeveer 11,6 miljoen passagiers naar ongeveer 9,6 miljoen, met het zwaarste effect in Charleroi. Het geschil combineert twee fiscale lagen: de Belgische vliegtaks, ingevoerd in 2022 en waarvan Ryanair verwacht dat ze ruimer zal stijgen, en een geplande Charleroi-passagiersheffing waarvan het bedrijf zegt dat ze een extra kost op vertrekken zou toevoegen. Voor passagiers is de onmiddellijke kwestie geen sluiting, maar een beperkter routeaanbod, minder promoties met goedkope stoelen en mogelijke druk op de tarieven. Voor beleidsmakers test de zaak of luchtvaartbelasting de vraag kan sturen en inkomsten kan opleveren zonder een Waalse luchthaven te verzwakken die rond lowcostverkeer is opgebouwd.
Belgische reizigers die Ryanair gebruiken voor goedkopere reizen vanuit Charleroi ondervinden het meest directe effect: minder stoelen betekenen doorgaans minder voordeeltarieven en minder routeflexibiliteit. Luchthavenmedewerkers in Charleroi, grondafhandelaars, busuitbaters en lokale horecabedrijven lopen risico als het verkeer daalt. Belgische belastingbetalers en kiezers hebben ook een belang, omdat het geschil draait om de vraag of de luchtvaart meer van haar milieu- en fiscale kosten moet betalen. In Brussel gevestigde EU-medewerkers en internationale inwoners worden vooral getroffen als frequente gebruikers van korteafstandsvluchten.
Ryanair (Ierse lowcostmaatschappij opgericht in 1984, geleid door group CEO Michael O'Leary) is volgens de passagierscijfers die het bedrijf aanhaalt de grootste korteafstandscarrier van België. Brussels South Charleroi Airport (luchthaven in Gosselies, ten noorden van Charleroi, in de markt gezet voor lowcosttoegang tot Brussel) is Ryanairs belangrijkste Belgische basis en de grootste passagiersluchthaven van Wallonië. Charleroi City Council (gemeentelijke overheid van de grootste Waalse stad van België) is het lokale orgaan waarvan Ryanair zegt dat het een passagiersheffing plant. De federale regering van België (de nationale uitvoerende macht die verantwoordelijk is voor federale belastingen) voerde in 2022 een instaptaks voor de luchtvaart in. Bart De Wever (Belgisch premier sinds 2025 en N-VA-voorzitter) is de federale politieke figuur die Ryanair publiek heeft opgeroepen om de taks af te schaffen. CE Delft (Nederlands onderzoeksadviesbureau gespecialiseerd in milieueconomie en transport) heeft gemodelleerd hoe vliegtaksen tarieven, vraag en uitstoot beïnvloeden.
Background
Ryanairs Belgische hefboom komt voort uit een lange relatie met Charleroi. De luchtvaartmaatschappij maakte de luchthaven in 2001 tot haar eerste continentale Europese basis en hielp zo een secundaire Waalse luchthaven uitbouwen tot een grote lowcosthub. België voerde in 2022 een instaptaks voor de luchtvaart in, met hogere tarieven voor de kortste vluchten om de beschikbaarheid van treinalternatieven te weerspiegelen. Ryanair heeft in andere markten vergelijkbare capaciteitswaarschuwingen gebruikt: het schrapte of dreigde met diensten in geschillen over heffingen in Duitsland, Denemarken, Spanje en Portugal, terwijl het capaciteit toevoegde waar regeringen vliegtaksen verlaagden of afschaften.
Impact
Regional — De effecten verdelen zich over federaal België, Wallonië en reispatronen die met Brussel verbonden zijn. Het federale niveau bepaalt de nationale vliegtaks en draagt de politieke afweging tussen klimaatbeprijzing, begrotingsinkomsten en connectiviteit. Wallonië is operationeel het meest blootgesteld, omdat Brussels South Charleroi Airport een regionale lowcosthub is met lokale banen en luchthavengebonden diensten. Brussel wordt indirect getroffen: veel passagiers die Charleroi gebruiken, reizen naar of vanuit de hoofdstad, ook al ligt de luchthaven zelf in Wallonië en niet in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Opposing perspectives
- Ryanair
Ryanair stelt dat België zichzelf uit de markt prijst voor lowcostgroei. Het bedrijf zegt dat hogere federale en lokale passagierstaksen maken dat vliegtuigen beter worden ingezet in landen die luchtvaartheffingen verlagen, en kadert de capaciteitsvermindering als een directe reactie op fiscaal beleid in plaats van op zwakke Belgische vraag.
- Belgische voorstanders van fiscaal beleid
Voorstanders van luchtvaartbelasting zouden aanvoeren dat vliegreizen lang hebben geprofiteerd van een gunstige fiscale behandeling in vergelijking met weg en spoor. De studie van CE Delft uit 2019 stelde vast dat ticketheffingen de vraag en de milieudruk kunnen verminderen wanneer ze goed worden ontworpen, waardoor het Belgische beleid kan worden gezien als een fiscaal en klimaatinstrument, niet alleen als een heffing op reizigers.
- Waalse luchthaveneconomie
Bedrijven en werknemers die met Charleroi verbonden zijn, zouden benadrukken dat de beleidskost lokaal en onmiddellijk is. Het lowcostmodel van Brussels South Charleroi Airport ondersteunt grondafhandeling, busverbindingen, luchthavenretail en regionale banen, waardoor een grote vermindering door Ryanair de connectiviteit van Wallonië kan verzwakken voordat alternatieve maatschappijen het gat vullen.
Sources & evidence
- HLN - Ryanair blijft bij afbouw van twee miljoen zitjes in België door vliegtaks · 2026-06-12
- Reuters - Ryanair to cut Brussels Charleroi capacity due to passenger tax · 2026-01-14
- The Sun - Ryanair axes another 2.2million seats across Europe · 2026-01-15
- EUR-Lex - Council Directive 2003/96/EC restructuring the Community framework for the taxation of energy products and ele · 2003-10-27
- CE Delft - Taxes in the Field of Aviation and their impact, Jasper Faber and Aoife O'Leary, 2019 · 2019-06-01
- Brussels South Charleroi Airport - Statistics · 2025-03-19
