belgiumpulse
Search
UNHCR counts 117.8 million displaced people as returns rise
https://apnews.com/author/menelaos-hadjicostis
← International
WERELDWIJDE ONTHEEMDING

UNHCR telt 117,8 miljoen ontheemden terwijl terugkeer toeneemt

Het Global Trends-rapport van UNHCR zegt dat eind 2025 117,8 miljoen mensen gedwongen ontheemd waren, een zeldzame daling na een decennium van groei, maar nog altijd een omvang die het agentschap als uitzonderlijk hoog omschrijft. Het UNHCR-rapport zegt dat het totaal 41,6 miljoen vluchtelingen, 9 miljoen asielzoekers en 68,7 miljoen mensen omvat die door conflict of geweld binnen hun eigen land ontheemd zijn. Het schrijft de daling deels toe aan 4,36 miljoen teruggekeerde vluchtelingen en 10,31 miljoen intern ontheemden die naar huis terugkeerden, terwijl het waarschuwt dat veel terugkeer plaatsvond in kwetsbare of onveilige omstandigheden. Het verslag van Associated Press over het rapport voegt eraan toe dat Lebanon en Iran in 2026 al grote nieuwe ontheemding hadden veroorzaakt, wat betekent dat de daling op het einde van het jaar niet wijst op een rustigere wereldwijde omgeving. Voor België en de EU komen de cijfers op het moment dat het nieuwe Migratie- en Asielpact van de EU van toepassing wordt, en testen ze of snellere procedures kunnen samengaan met beschermingsplichten.

Belgium Impulse Editorial·13 June 2026·3 min read·7 sources
Key signal

Voor Belgische inwoners is dit geen abstracte demografie: het beïnvloedt asielopvang, lokale integratie, schoolinschrijvingen, toegang tot gezondheidszorg en federale migratiebudgetten. Fedasil en de Belgische asielinstanties voelen de praktische gevolgen wanneer conflicten in Sudan, Syria, Afghanistan, Lebanon of elders uitmonden in beschermingsaanvragen. Personeel van EU-instellingen en beleidsgerichte lezers in Brussel moeten de cijfers ook lezen tegen de achtergrond van het nieuwe asielsysteem van de Europese Commissie, dat snellere procedures en solidariteit belooft terwijl de wereldwijde beschermingsnoden historisch groot blijven.

UNHCR (het vluchtelingenagentschap van de Verenigde Naties, opgericht in 1950 en gevestigd in Geneva) stelt het jaarlijkse Global Trends-rapport over gedwongen ontheemding samen. Barham Salih (VN-Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen sinds 2026 en voormalig president van Iraq) is het hoofd van het agentschap dat in de rapportcyclus wordt geciteerd. Tarek Abou Chabake (hoofdstatisticus van UNHCR) legt de statistische factoren achter de daling uit. Lebanon (staat in het oostelijke Middellandse Zeegebied, grenzend aan Israel en Syria) wordt geconfronteerd met hernieuwde oorlogsgerelateerde ontheemding. Hezbollah (Libanese sjiitische beweging en gewapende groep gesteund door Iran) staat centraal in het conflict van Lebanon met Israel. Sudan (Noordoost-Afrikaanse staat in burgeroorlog sinds april 2023), Syria (staat in het Midden-Oosten waar de oorlog in 2011 begon) en Afghanistan (staat onder Taliban-bewind sinds 2021) domineren de recente terugkeerstromen. Fedasil (het Belgische federale opvangagentschap voor asielzoekers) is de Belgische instelling die het meest rechtstreeks wordt blootgesteld wanneer wereldwijde ontheemding asieldruk in België wordt.

Background

De jaarlijkse reeks van UNHCR toont hoe gedwongen ontheemding evolueerde van een ernstig maar kleiner probleem na de Koude Oorlog tot een structurele wereldwijde crisis na de oorlog in Syria in 2011, de grootschalige invasie van Ukraine door Russia in 2022 en de burgeroorlog in Sudan in 2023. De UNHCR-pagina zegt dat wereldwijd nu een op de 70 mensen gedwongen ontheemd is. Europa kreeg voor het laatst een vergelijkbare schok in het asielbeleid in 2015, toen aankomsten via de Middellandse Zee de zwakte van het Dublin-systeem blootlegden. De EU keurde het Migratie- en Asielpact in 2024 goed en bracht het in juni 2026 in toepassing.

OIS Intelligence

Impact

Regional — Het EU-niveau is van belang omdat de Europese Commissie zegt dat het Migratie- en Asielpact nu gemeenschappelijke regels vastlegt voor screening, Eurodac, grensprocedures, solidariteit en verantwoordelijkheid. Het Belgische federale niveau is van belang omdat Fedasil, de asieladministratie en de minister van Migratie die druk moeten omzetten in opvangcapaciteit, terugkeerbeleid en dossierbehandeling. Vlaanderen, Wallonië en Brussel voelen de gevolgen via opvangcentra, lokale openbare centra voor maatschappelijk welzijn, scholen, taalcursussen en gemeenten, maar de juridische verantwoordelijkheid blijft vooral federaal en op EU-niveau, eerder dan regionaal.

Opposing perspectives

  1. UNHCR / humanitaire organisaties

    Het rapport van UNHCR kadert de daling als kwetsbaar, niet als geruststellend: terugkeer nam toe, maar veel mensen keerden terug naar landen waar veiligheid, diensten en bestaansmiddelen zwak blijven. Deze visie legt de prioriteit bij duurzame oplossingen, investeringen in gastlanden en legale trajecten, niet alleen bij het verminderen van aankomstaantallen.

  2. Europese Commissie / EU-migratiefunctionarissen

    De Europese Commissie stelt dat het nieuwe pact de lidstaten gemeenschappelijke regels, sterkere procedures aan de buitengrenzen en een permanent solidariteitskader geeft. In die lezing maakt hoge ontheemding gecoördineerd EU-beheer noodzakelijker, omdat versnipperde nationale systemen de druk niet eerlijk of voorspelbaar kunnen opvangen.

  3. Mensenrechtenorganisaties

    Human Rights Watch en andere rechtenverdedigers, geciteerd in berichtgeving over de lancering van het pact, stellen dat versnelde grensprocedures en detentierisico's de toegang tot eerlijke asielhoorzittingen kunnen verzwakken. Hun sterkste argument is dat snelheid en afschrikking vervangers voor bescherming kunnen worden wanneer ontheemding historisch hoog blijft.

  4. Belgische federale migratiehardliners

    De Belgische minister van Migratie heeft betoogd dat België de instroom moet verminderen, terugkeer moet versnellen en opvang moet voorbehouden voor mensen die het duidelijkst nood hebben aan bescherming. Dit kader behandelt wereldwijde ontheemding als een reden om België minder aantrekkelijk te maken voor secundaire bewegingen, niet als een reden om de opvang onbeperkt uit te breiden.

Sources & evidence