Wat betekent Vlaanderens groen licht voor zelfrijdende Tesla's op de openbare weg?
Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport Annick De Ridder heeft het gebruik van zelfrijdende Tesla-functies op openbare wegen in Vlaanderen goedgekeurd, volgens VRT NWS en De Morgen. De beslissing brengt Vlaanderen in de volgende fase van een Europees debat dat niet langer draait om de vraag of geautomatiseerd rijden getest kan worden, maar onder welke juridische, veiligheids- en consumenteninformatievoorwaarden het gewone verkeer mag binnenkomen. Voor bestuurders is het kernpunt praktisch: dit is geen vergunning om niet meer op te letten. Tesla's systeem wordt in Europa voorgesteld als bestuurdersondersteuning onder toezicht, wat betekent dat de persoon achter het stuur deel blijft uitmaken van de veiligheidsketen tenzij en totdat een voertuig formeel wordt toegelaten als geautomatiseerd of volledig geautomatiseerd volgens de toepasselijke EU- en Belgische regels. Het bevoegdheidsplaatje is verdeeld. Vlaanderen beheert de gewestwegen en het mobiliteitsbeleid, en kan beslissen hoe goedgekeurde systemen worden toegelaten op de Vlaamse openbare weg. Het federale niveau blijft relevant voor de Wegcode, voertuigregistratie, verzekering en handhavingsarchitectuur. De EU bepaalt het technische typegoedkeuringskader voor geautomatiseerde en volledig geautomatiseerde voertuigen, inclusief het onderscheid tussen systemen die nog altijd ingrijpen van de bestuurder verwachten en systemen die ontworpen zijn om zonder toezicht van een bestuurder te functioneren.
Dit is belangrijk omdat de beslissing geautomatiseerd rijden verschuift van gespecialiseerde tests naar alledaags verkeersbeheer in Vlaanderen. Tesla-eigenaars kunnen nieuwe functies bruikbaar zien worden op Vlaamse wegen, maar andere weggebruikers zullen dezelfde ruimte delen met auto's die meer stuur-, rem- en routebeslissingen via software nemen. De praktische vraag voor inwoners is niet alleen of de technologie werkt in ideale omstandigheden. Het gaat erom hoe ze zich gedraagt rond fietsers, tramsporen, wegenwerken, schoolomgevingen, rotondes en drukke stedelijke straten, die allemaal courant zijn in Vlaanderen. Voor beleidsmakers is het een test of de verdeelde mobiliteitsbevoegdheden van België kunnen omgaan met een technologie die in één rit gewestelijke, federale en EU-grenzen overschrijdt.
Het onderwerp is de Vlaamse toelating van zelfrijdende Tesla-functies op openbare wegen. De genoemde politieke actor is Annick De Ridder, N-VA, Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport in de regering-Diependaele, die begon na de regionale verkiezingen van 9 juni 2024. De technologie in kwestie moet voorzichtig worden behandeld: in het publieke taalgebruik wordt ze vaak zelfrijdend genoemd, maar EU-recht maakt een onderscheid tussen een geautomatiseerd voertuig, waarbij ingrijpen van de bestuurder nog altijd wordt verwacht of vereist, en een volledig geautomatiseerd voertuig, dat ontworpen is om zich zonder enig toezicht van een bestuurder te verplaatsen. Dat onderscheid is belangrijk voor aansprakelijkheid, politiehandhaving, verzekering en wat bestuurders achter het stuur daadwerkelijk mogen doen.
Background
Het Belgische wegenbeleid is institutioneel gelaagd. Opeenvolgende staatshervormingen gaven de gewesten grote bevoegdheden over wegen, mobiliteitsplanning en verkeersveiligheidsbeleid, terwijl kernvragen over verkeersregels en voertuigwetgeving deels federaal zijn gebleven. Die structuur werkte redelijk goed voor snelheidslimieten, infrastructuur en handhavingsprioriteiten, maar geautomatiseerd rijden legt de complexiteit ervan bloot. Een auto kent constitutionele grenzen niet zoals administraties dat doen. Sinds 2022 heeft EU-wetgeving over voertuigveiligheid een extra laag toegevoegd door gemeenschappelijke typegoedkeuringsconcepten te creëren voor geautomatiseerde en volledig geautomatiseerde voertuigen. De beslissing van Vlaanderen past daarom in een bredere Europese verschuiving: wegbeheerders gaan van proefprojecten naar gecontroleerde uitrol op de openbare weg.
Impact
Regional — De impact is het sterkst in Vlaanderen omdat de gemelde goedkeuring betrekking heeft op de Vlaamse openbare weg. Bestuurders die Brussel of Wallonië binnenrijden, mogen niet uitgaan van identieke regels of handhavingspraktijken tenzij de bevoegde autoriteiten dezelfde beslissing nemen of er een geharmoniseerde Belgische aanpak volgt.
Opposing perspectives
- Vlaams regeringskader rond innovatie en controle
De lijn-De Ridder zal de goedkeuring waarschijnlijk voorstellen als een gecontroleerde opening voor nieuwe mobiliteitstechnologie, niet als een vrijgeleide. Binnen dit kader mag Vlaanderen niet passief wachten terwijl systemen voor geautomatiseerd rijden elders worden ontwikkeld, maar moet het uitrol toelaten onder voorwaarden die passen bij Vlaamse wegen en verantwoordelijkheden voor de openbare veiligheid.
- Kader rond verkeersveiligheid en consumentenbescherming
Verkeersveiligheidsorganisaties, verzekeraars en consumentengroepen zullen waarschijnlijk focussen op de kloof tussen de term zelfrijdend en de blijvende plicht van de bestuurder om toezicht te houden. Hun bezorgdheid gaat niet alleen over ongevalsrisico, maar ook over de vraag of gebruikers de beperkingen van het systeem begrijpen bij regen, wegenwerken, gemengd fietsverkeer en complexe kruispunten.
- Federaal-gewestelijk bevoegdheidskader
Federale mobiliteitsautoriteiten, politie en verzekeraars hebben een afzonderlijk belang bij duidelijkheid. Zelfs als Vlaanderen de toegang tot gewestelijke openbare wegen controleert, kunnen de Wegcode, voertuigregistratie, aansprakelijkheid en handhavingssystemen niet als louter Vlaamse aangelegenheden worden behandeld wanneer een auto een gewestgrens overschrijdt.
- Kader van Tesla-eigenaars en technologie-adoptie
Tesla-eigenaars en pro-innovatiegroepen zullen de beslissing waarschijnlijk verwelkomen als langverwachte toegang tot functies die elders in Europa al besproken worden. Hun argument is dat automatisering onder toezicht vermoeidheid kan verminderen en consistentie kan verbeteren, op voorwaarde dat de regels duidelijk zijn en de software niet wordt behandeld als een vervanging voor de wettelijke verantwoordelijkheid van de bestuurder.
Sources & evidence
- VRT NWS · 2026-06-29
- De Morgen · 2026-06-29
- Vlaanderen.be profile of Annick De Ridder
- Flemish policy note 2024-2029: Mobility and Public Works
- Regulation (EU) 2019/2144 on vehicle general safety and type approval · 2019-12-16
- Commission Implementing Regulation (EU) 2022/1426 on automated driving systems · 2022-08-26
